จาม (Sneeze) คือ การที่หายใจออกอย่างรุนแรง และ ฉับพลัน และ มีเสียงผ่านทางปาก และจมูก
ซึ่งมักจะเป็นกิริยาตอบสนองโดยฉับพลันจมูก เป็นเส้นทางหลักของอากาศที่เราใช้เป็นทางสูด เข้า-ออก ด้วยจำแหน่งของมัน จมูกจึงมีหน้าที่หลาย ๆ อย่าง
ช่องทางที่มีลักษณะแคบ ทำให้ลมที่หายใจเดินทางมีความปั่นป่วนมาก ความปั่นป่วนนี้ จะเพิ่มปฏิกิริยาระหว่างกระแสลม และ เมือกในจมูก ทำให้ความร้อนและความชื้น เกิดการแลกเปลี่ยนกันขึ้น และอณุภาคก็จะถูกกำจัดออก
การจามเป็นการตอบสนองทาง สรีรศาสตร์ ต่อการระคายเคืองของเนื้อเยื่อบุทางเดินหายใจที่อยู่ในจมูก กระบวนการดังกล่าว จะเริ่มจากการปล่อยสารเคมี เช่น ฮิสตามีน ( Histamine ) หรือ ลิวโครไทอีน ( Leukotrienes ) [ สารเคมีเหล่านี้สร้างมาจากสารเคมี/เซลล์ที่ละคายเคือง เช่น อีโอไซโนฟิล ] ซึ่งมักจะพบในเมือกเยื่อบุโพรงจมูก การปล่อยสารออกมานั้น เป็นผลมาจากการติดเชื้อไวรัสที่ทางเดินหายใจ อณุภาคที่กรองไว้ สารที่ทำให้เกิดภูมิแพ้ (allergens) หรือ การระคายเคืองทางกายภาพ เช่น ควันบุหรี่ มลพิษ น้ำหอม และ อากาศเย็น การเกิดภูมิแพ้กับ เมือกบุโพรงจมูก ต้องใช่ แอนตี้บอดี้ IgE [ Immunoglobolin E มีความเจาะจงกับสารที่ทำให้เกิดภูมิแพ้ ] จึงทำให้เกิดของเหลวออกมาจากเส้นเลือดภายในจมูก ทำให้เกิดอาการคัดจมูก ( congestion ) และน้ำมูกไหล ( nasal drip ) ด้วยเหุนี้เซลล์ประสาทจะถูกกระตุ้น ทำให้เกิดอาการระคายเคือง
ในที่สุด การกระคุ้นจากเส้นประสาททำให้เกิดการตอบสนองภายในสมอง สัญญาณประสาทจะเดินทางไปที่เส้นประสาทรับความรู้สึก และควบคุมกล้ามเนื้อที่หัวและคอ ทำให้เกิด"การขับลม"ออกมาอย่างฉับพลัน ความเร็วของลมที่ปล่อยออกมาเกิดมาจากการสร้างความดันภายในหน้าอกโดยเส้นเสียง ( vocal chords ) จะถูกปิด เมื่อเส้นเสียงเปิดออกอย่างรวดเร็ว ทำให้ลมที่ความดันไหลกลับไปที่ทางเดินหายใจ เพื่อไล่สารที่ทำให้ระคายเคืองออกไป กระบวนการดังกล่าว ช่วยกำจัดอณุภาคที่ระคายเคืองภายในจมูก อย่างไรก็ตาม ในคนที่ติดเชื้อ การจามเป็นการแพร่โรคหวัด โดยเชื้อไวรัสจะอยู่ในหยดเมือกออกมา
การรักษาหลายๆแบบจะช่วยควบคุมปฏิกิริยานี้ ยา Antihistamine ทำงานโดยป้องกันการเกิดปฏิกิริยาของฮิสตามีนที่หน่วยรับความรู้สึกที่บริเวณเส้นเลือดในจมูก ยาลดน้ำมูก ( Decongestant ) จะกระตุ้นหน่วยรับความรู้สึกที่อยู่บนเส้นเลือด ทำให้เส้นเลือดหดตัว เพื่อลดอาการคัดจมูก ยาสเตียรอยด์บางตัวจะใช้กับคนไข้ ที่เป็นโรคภูมิแพ้ เพื่อลดจำนวนเซลล์ี่ระคายเคืองทำให้ยับยั้งการปล่อยฮิสตามีนออกมา
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น